Eindexamen grieks vwo 2002, tijdvak 2

opgave 1Tekst 1

→ Waar in de regels 1–6 suggereert Herodotos dat Kroisos daarvoor zelf verantwoordelijk was? Citeer als antwoord een Grieks tekstelement en licht het toe. Vergelijk de regels 13–19 met de regels 1–12.

→ Welke aanvullende informatie biedt Kroisos’ uitleg over de droom in de regels 13–19? Citeer bij je antwoord het desbetreffende Griekse tekstelement. Tekst 1 en tekst 2

→ Welke bij Herodotos in de regels 1–12 genoemde maatregel ontbreekt bij Valerius Maximus (tekst 2)? Tekst 2 regel 5 “nu werd hij thuis gehouden”

→ Citeer uit de regels 1–12 van tekst 1 het Griekse tekstelement met dezelfde strekking. Tekst 1 Regel 28 µ µ In het directe vervolg blijkt dat Kroisos toch nog twijfels heeft.

→ Leg dat uit. Regel 33

→ Aan welke twee zaken denkt Kroisos in het bijzonder? Beantwoord de vraag in het Nederlands. Regel 33 µ µ en de regels 41–42 µ .

→ Leg uit dat hier, gezien de afloop van het verhaal, sprake is van wrange woordkeus door Herodotos. Kroisos noemt in de regels 30–37 een aantal argumenten om Adrastos over te halen. Voor een van deze argumenten toont Adrastos zich in de regels 38–43 niet gevoelig.

→ a. Formuleer dit argument in het Nederlands. b. Welk bezwaar voert Adrastos aan tegen het bij a. bedoelde argument van Kroisos? Beantwoord de vraag in het Nederlands. De regels 46–48 t/m vormen het hoogtepunt van het verhaal.

→ Noem drie middelen die Herodotos gebruikt om dat te onderstrepen. Beantwoord de vraag door citaten uit de Griekse tekst te geven en die toe te lichten. Regels 60–61 µ

→ Citeer uit het vervolg het Griekse tekstelement waaruit blijkt wat dit inhield. In III, 43 schrijft Herodotos: Toen Amasis de brief van Polykrates gelezen had, begreep hij dat het voor een mens onmogelijk is een ander mens te behoeden voor wat hem is voorbeschikt (...)

→ a. Citeer uit de regels 58–70 het Griekse tekstelement dat dezelfde strekking heeft als “wat hem is voorbeschikt” b. Wat is de overeenkomst in houding tussen Amasis en Kroisos? Beantwoord de vraag in het Nederlands.

→ In welk opzicht wijkt deze vertaling af van het Grieks? Tekst 1 en tekst 3

→ a. Citeer uit tekst 3 een zin die van toepassing is op Kroisos zoals hij door Herodotos in de Adrastos-episode wordt opgevoerd. Licht het citaat kort toe. b. Citeer uit tekst 3 een zin die niet van toepassing is op Kroisos. Licht het citaat kort toe.

opgave 4Tekst 4 Zo sprak Artabanos, maar Xerxès werd boos en antwoordde: “Artabanos, ge zijt de

→ Laat zien dat Xerxes in de regels 12–18 niet helemaal consequent is in zijn beoordeling van het Griekse gevaar. Regel 25 µ

→ Welke reactie van de Perzische hovelingen is hiermee in tegenspraak? Citeer als antwoord een Grieks tekstelement uit het vervolg (t/m regel 41) Tekst 4 en tekst 5

→ Geef bij de volgende citaten uit tekst 5 telkens het overeenkomstige Griekse tekstelement uit tekst 4 de regels 27–35. – Regel 6 jeugdige overmoed – Regels 15–16 omgang met kwaadwillende mensen Regels 19–35 Couperus heeft zich door deze regels laten inspireren voor de volgende passage uit zijn…

→ Geef bij de volgende citaten uit tekst 5 telkens het overeenkomstige Griekse tekstelement uit tekst 4 de regels 27–35. – Regel 6 jeugdige overmoed – Regels 15–16 omgang met kwaadwillende mensen Regels 19–35 Couperus heeft zich door deze regels laten inspireren voor de volgende passage uit zijn historische roman Xerxes: Was de Droom, die Xerxes naderde, door Zeus gezonden ... of door Ahriman? De Historie vermeldt het niet. Zij vermeldt alleen, dat de Droom zich voor Xerxes vertoonde als een grote, schitterende, gevleugelde strijder, die sprak tot de Koning:

→ Citeer uit de regels 19–35 het Griekse woord waarop “gevleugeld” is gebaseerd. Regel 42 hevig geschrokken

→ a. Hoe had hij op de eerdere verschijning van de droom gereageerd? Citeer het betreffende Griekse tekstelement. b. Hoe is het verschil in reactie op de laatste droom te verklaren? Beantwoord de vraag in het Nederlands en betrek in je antwoord de woorden van de droom in de regels 37–41.

→ Wijs in de regels 44–52 een voorbeeld van epanalepsis aan. Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

Tekst 4 en tekst 6

→ Welk tekstelement uit tekst 6, regels 4–16 komt inhoudelijk overeen met tekst 4, regels 45– 46 t/m ? Bij Herodotos verklaren de magiërs maar een deel van de droom.

→ a. Welk deel verklaren ze niet? Beantwoord de vraag door het citeren van het desbetreffende Griekse tekstelement uit tekst 4. b. Hoe maakt Couperus duidelijk dat de magiërs tegenover Xerxes welbewust een deel van de droom onbesproken laten?

opgave 7Tekst 7 De Perzische koning Kambyses heeft de Egyptische koning Amasis om de hand van zijn

2341p

Bestudeer tekst 7 met de inleiding en de aantekeningen.

Vertaal de regels 2–12.

Lees verder