opgave 1Tekst 1 Philemon en Baucis
Regel 664-667 Ponitur t/m favilla
11p
Noteer de naam van het stilistisch middel waarmee in deze regels de
grote hoeveelheid gerechten benadrukt wordt.
Regel 668-669 eodem argento
Er is gesuggereerd dat hier in plaats van eodem argento oorspronkelijk
eadem argilla (argilla = pottenbakkersklei) heeft gestaan, omdat eodem
argento hier inhoudelijk niet zou passen.
22p
a. Citeer uit het voorafgaande het Latijnse woord dat de bovenstaande
suggestie ondersteunt.
b. Leg uit dat eodem argento juist wél goed past bij wat Ovidius over
Philemon en Baucis duidelijk wil maken in de regels 664-678 (Ponitur
t/m voluntas).
Regel 674 hic mixta est rugosis carica palmis
31p
Leg uit dat de inhoud van deze zin ondersteund wordt door de
woordplaatsing.
Regel 678 nec pauper voluntas
Met deze woorden wordt impliciet een tegenstelling uitgedrukt.
41p
Beschrijf in eigen woorden deze tegenstelling. Baseer je antwoord op het
voorafgaande (vanaf regel 664 Ponitur).
Regel 679-680 Interea t/m vina
51p
Beschrijf in eigen woorden wat Philemon en Baucis op grond van de in
deze regels beschreven gebeurtenis concluderen. Baseer je antwoord op
de regels 681-685 (manibusque t/m parabant).
Regel 684-685 Unicus t/m parabant
In deze regels komt het stilistisch middel metonymia voor.
61p
Citeer het desbetreffende Latijnse woord en noteer wat met dit woord
bedoeld wordt.
Regel 686-688 ille t/m deos
In deze regels komt het stilistisch middel antithese voor.
71p
Citeer de twee Latijnse woorden die de antithese vormen.
Regel 690 impia
81p
Wat is de reden voor deze kwalificatie? Baseer je antwoord op het deel
van het verhaal dat aan tekst 1 voorafgaat.
Regel 690-691 huius mali
92p
a. Citeer uit het voorafgaande (vanaf regel 688 Superi) het Latijnse
zelfstandig naamwoord waarnaar verwezen wordt met huius mali.
b. Citeer uit het vervolg (t/m regel 697 manere) het Latijnse
tekstelement waarmee de concrete inhoud van huius mali
weergegeven wordt.
Regel 689-691 Di t/m tecta
Deze regels worden door M. d’Hane-Scheltema als volgt vertaald:
“Ja, wij zijn goden,” zeggen ze, “en deze streek vol zondaars
krijgt straks de straf die men verdiend heeft. Jullie gaan vrijuit
en blijven ongedeerd, maar moeten wel dit huis verlaten.”
102p
a. Leg uit waarop de vertaling ‘straks’ is gebaseerd en citeer daarbij het
desbetreffende Latijnse woord.
b. Citeer het Latijnse woord waarop de vertaling ‘wel’ is gebaseerd.
Regel 694 nituntur longo vestigia ponere clivo
112p
a. Schrijf regel 694 over en scandeer deze regel.
b. Leg uit dat de inhoud van deze regel wordt ondersteund door het
metrum.
In het deel van het verhaal dat aan tekst 1 voorafgaat, merkt een
personage op:
nimiumque putas, Acheloe, potentes
esse deos, si dant adimuntque figuras.
Een van de andere personages reageert hierop door het verhaal over
Philemon en Baucis te vertellen.
123p
Grootschalige publieke werken werden uitgevoerd,
belangwekkende bibliotheken opgezet, en het wat architectuur
betreft nog altijd wat dorpse Rome transformeerde, naar het
stralende voorbeeld van Alexandrië, in een marmeren stad.
Naast deze min of meer tastbare hervormingen streefde Augustus
ook een morele hervorming na. Het volk moest zich weer
deugdelijk leren gedragen.
a. Beschrijf het inhoudelijke verband tussen het verhaal over Philemon en
Baucis en de opmerking ‘nimiumque putas, Acheloe, potentes esse
deos’.
In het vervolg op tekst 1 (niet in dit examen afgedrukt) vinden in het
verhaal over Philemon en Baucis — niet tegelijkertijd — twee
gebeurtenissen plaats die in bovenstaand citaat omschreven worden met
‘dant adimuntque figuras’.
b. Beschrijf in eigen woorden de desbetreffende twee gebeurtenissen.
Laat buiten beschouwing dat delen van het gebied onder water komen
te staan. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen
gelezen hebt.
Het volgende citaat is afkomstig uit een artikel over keizer Augustus in het
Historisch Nieuwsblad:
Grootschalige publieke werken werden uitgevoerd, belangwekkende bibliotheken opgezet, en het wat architectuur betreft nog altijd wat dorpse Rome transformeerde, naar het stralende voorbeeld van Alexandrië, in een marmeren stad. Naast deze min of meer tastbare hervormingen streefde Augustus ook een morele hervorming na. Het volk moest zich weer deugdelijk leren gedragen.Regel 1-4 ‘Grootschalige’ t/m ‘marmeren stad’
Een beschrijving van de gedaanteverandering van het dorpse Rome in
een marmeren stad zou inhoudelijk goed in Ovidius’ werk Metamorphoses
passen.
133p
a. Leg uit dat deze beschrijving gezien de opbouw van de Metamorphoses
het best aan het einde zou passen. Baseer je antwoord op de
achtergronden bij de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.
Regel 3-4 ‘naar het stralende voorbeeld van Alexandrië’
b. Beschrijf in eigen woorden een aspect van Ovidius’ literaire werk
waarin Alexandrië ook voor hem een voorbeeld was. Baseer je
antwoord op de achtergronden bij de teksten die je voor dit examen
gelezen hebt.
Regel 5-7 ‘Naast’ t/m ‘gedragen’
c. Beschrijf in eigen woorden twee verschillende aspecten uit het verhaal
over Philemon en Baucis waardoor dit verhaal goed past bij Augustus’
politiek van morele hervorming. Baseer je antwoord op de teksten die
je voor dit examen gelezen hebt.
Vertaal de regels 422 t/m 438 in het Nederlands.
