opgave 1Tekst 1 Het ‘product’ krant
De tekst “Het ‘product’ krant” kan door middel van onderstaande kopjes in
achtereenvolgens vijf delen worden onderverdeeld:
deel 1: Crisis in de journalistiek
deel 2: De rol van de consument
deel 3: Nieuws en werkelijkheid
deel 4: Nieuwsverslaving
deel 5: Nieuws en beroepsethiek
11p
Bij welke alinea begint deel 2, ‘De rol van de consument’?
21p
Bij welke alinea begint deel 3, ‘Nieuws en werkelijkheid’?
31p
Bij welke alinea begint deel 5, ‘Nieuws en beroepsethiek’?
In alinea 2 wordt beschreven dat er sprake is van een inhoudelijke crisis
in de media.
42p
Met welke twee woorden of woordgroepen uit alinea 2 wordt aangegeven
wat er met de kwaliteit van het nieuws is gebeurd?
51p
aanleiding
bewijs
opsomming
uitwerking
Met welke van onderstaande functiewoorden kun je alinea 3 het beste
typeren ten opzichte van de voorgaande alinea?
aanleiding bewijs opsomming uitwerkingIn alinea 7 staat: “De permanente stroom van nieuws is een illusie en lokt
nieuwe illusies uit.” (regels 127-129)
63p
Leg uit wat er met deze uitspraak bedoeld is. Gebruik voor je antwoord
niet meer dan 25 woorden.
In alinea 7 wordt gesproken over “Onze veranderde attitude tegenover
‘nieuws’”. (regels 143-144)
73p
Welke verandering is er blijkens alinea 5 en 6 opgetreden in de attitude
tegenover nieuws?
Benoem in je antwoord zowel de vroegere als de huidige toestand.
Gebruik voor je antwoord niet meer dan 25 woorden.
In alinea 9 wordt gesteld: “Dat kan niet anders dan vervreemdend
werken.” (regels 191-193)
82p
Leg uit hoe pseudogebeurtenissen tot vervreemding bij de lezer leiden.
Gebruik voor je antwoord niet meer dan 30 woorden.
92p
Welk (vermeend) voordeel heeft het presenteren van
pseudogebeurtenissen als nieuws
− voor de journalist?
− voor de dagbladlezers?
− voor de mensen die daardoor in het nieuws komen?
In de tekst wordt een oplossing voorgesteld voor de crisis in de
journalistiek.
101p
Er moet een redacteur worden aangesteld die controleert of
Journalisten dienen met hun hoofdredactie in debat te gaan over de
Journalisten moeten door discussie hun eigen normen aanscherpen,
Redacties moeten een individuele vorm van kwaliteitsbewaking
Welke van onderstaande omschrijvingen geeft de voorgestelde oplossing
het beste weer?
Er moet een redacteur worden aangesteld die controleert ofjournalisten zich houden aan de afspraken over nieuwswaarde en
diepgang van hun artikelen.
Journalisten dienen met hun hoofdredactie in debat te gaan over dekwaliteit en nieuwswaarde van de artikelen voordat ze die ter
publicatie aanbieden.
Journalisten moeten door discussie hun eigen normen aanscherpen,zodat ze zelf de nieuwswaarde en diepgang van hun eigen artikelen
kunnen bewaken.
Redacties moeten een individuele vorm van kwaliteitsbewakinginstellen, zodat pseudogebeurtenissen niet meer als belangrijk nieuws
kunnen worden voorgesteld.
111p
gezag.
oorzaak en gevolg.
vergelijking of overeenkomst.
voorbeelden.
Van wat voor soort redeneringen wordt in deze tekst vooral
gebruikgemaakt?
De tekst bevat vooral redeneringen op basis van
gezag. oorzaak en gevolg. vergelijking of overeenkomst. voorbeelden.121p
De crisis in de journalistiek wordt veroorzaakt door de
De crisis in de journalistiek wordt veroorzaakt door de
De inhoudelijke crisis in de journalistiek kan worden aangepakt door
De inhoudelijke crisis in de journalistiek wordt mede veroorzaakt door
Welke van onderstaande formuleringen geeft het beste de hoofdgedachte
van de tekst “Het ‘product’ krant” weer?
De crisis in de journalistiek wordt veroorzaakt door demediacorporaties die alleen maar gericht zijn op het maken van winst
en door de lezers die een andere kijk op de wereld hebben, zodat ze
geen onderscheid meer kunnen maken tussen werkelijkheid en illusie.
De crisis in de journalistiek wordt veroorzaakt door demediacorporaties die winst willen maken en door de lezer die een
groeiende nieuwshonger heeft en ze kan worden bezworen door een
voortdurende herbezinning op de vraag wat nieuws is.
De inhoudelijke crisis in de journalistiek kan worden aangepakt doorde lezer completer, diepgravender en meer gedocumenteerd nieuws te
bieden en door binnen de mediacorporaties een debat te voeren over
de vraag wat ervoor zorgt dat iets nieuws is.
De inhoudelijke crisis in de journalistiek wordt mede veroorzaakt doorlezers die geen behoefte meer hebben aan achtergronden en
diepgang maar snel opeenvolgende nieuwsfeiten eisen, zodat
redacties genoodzaakt zijn ook verslag te doen van minder belangrijk
nieuws.
131p
commentaar te leveren op de oppervlakkige attitude van de
de relatie tussen nieuws en werkelijkheid ter discussie te stellen en
de wensen die lezers tegenwoordig hebben zichtbaar te maken en de
kritische vragen te stellen bij de groeiende behoefte aan nieuws bij de
Welk van onderstaande omschrijvingen geeft het beste het doel van de
tekst “Het ‘product’ krant” weer?
Het doel van de tekst is
commentaar te leveren op de oppervlakkige attitude van dehedendaagse lezer en de redacties ervan te overtuigen dat zij hun
verantwoordelijkheid naar de lezers niet serieus nemen.
de relatie tussen nieuws en werkelijkheid ter discussie te stellen enredacties ervan te overtuigen dat zij hun opvatting over het begrip
nieuws moeten bijstellen.
de wensen die lezers tegenwoordig hebben zichtbaar te maken en deredacties te laten nadenken over manieren waarop zij aan die wensen
tegemoet kunnen komen.
kritische vragen te stellen bij de groeiende behoefte aan nieuws bij delezers en de redacties ervan te overtuigen dat zij hun lezers op andere
manieren tegemoet moeten komen.
141p
De verslechterende economische omstandigheden stimuleren kranten-
De voortschrijdende commercialisering dwingt krantenredacties ertoe
Door de gesignaleerde commercialisering van de media zullen kranten
Doordat kranten meer winst moeten genereren, zullen ze meer
Welke omschrijving geeft – gelet op de inhoud van de tekst – het beste
weer wat er met de titel “Het ‘product’ krant” wordt bedoeld?
De verslechterende economische omstandigheden stimuleren kranten-redacties ertoe meer voor hun eigen identiteit uit te komen.
De voortschrijdende commercialisering dwingt krantenredacties ertoetoe te geven aan de toegenomen nieuwsverslaving van de lezers.
Door de gesignaleerde commercialisering van de media zullen krantenmeer dan ooit moeten concurreren met de andere media.
Doordat kranten meer winst moeten genereren, zullen ze meercommercieel verhandelbare ruimte in de edities moeten reserveren.
tekstfragment 1
In zijn vorige week verschenen boek De krant was koning betrekt media- adviseur Leon de Wolff de stelling dat publieksgerichte journalistiek ervoor kan zorgen dat degenen die serieuze journalistiek zeggen te bedrijven “het kwaliteitskenmerk dat zij zichzelf hebben toegekend ook werkelijk verdienen”. Zijn uitgangspunt daarbij lijkt voor de hand liggend: de interesse van de lezers en kijkers. De tijden zijn voorbij dat mensen een krant namen, omdat dat nu eenmaal hoort. De krant moet voorzien in een behoefte van een zelfbewust en heterogeen publiek. Dat vergt wat van journalisten die lange tijd gewoon waren daar niet of nauwelijks over na te denken, soms uit gemakzucht, soms uit vrees daarmee hun onafhankelijkheid te ondermijnen – zij moeten opeens hun nut bewijzen door zich dagelijks af te vragen wat hun publiek wil weten. De Wolff reikt ook instrumenten aan om de journalist te helpen bepalen hoe hij voor zijn lezer van meer nut kan zijn. Zijn aanpak is misschien geen garantie voor succes, al was het maar omdat het onmogelijk is echt in het hoofd van de lezer te kruipen, maar er is al veel gewonnen als redacteuren hem volgen in de gedachte dat het journalistieke werk moet beginnen m
In zowel de hoofdtekst als tekstfragment 1 wordt er een probleem in de
journalistiek aan de orde gesteld.
153p
Wat is het belangrijkste verschil tussen de hoofdtekst en tekstfragment 1,
gelet op de oplossingen die beide teksten suggereren? Gebruik voor je
antwoord niet meer dan 30 woorden.
tekstfragment 2
Journalistieke gedragscodes zijn vooral symbolen
De werking van gedragscodes voor journalisten is vooral van symbolische
aard. Er is weinig bewijs voor de veronderstelling dat professionele codes veel
effect hebben op de dagelijkse werkwijze van journalisten. Wel moet
onderscheid worden gemaakt tussen algemene journalistieke codes, die van
gelding worden geacht voor de journalistieke professie, en specifieke
gedragscodes, die per medium of redactie worden gehanteerd. De impact van
deze laatste specifieke codes hangt sterk af van de houding van de
redactionele leiding en het management ten aanzien van ethische
vraagstukken.
Dit is het resultaat van onderzoek dat de Universiteit van Amsterdam (UvA)
heeft verricht naar de werking en de effectiviteit van journalistieke
gedragscodes. Als uitgangspunt voor hun onderzoek hebben dr. Van der
Wurff en prof. Schönbach zich vooral de vraag gesteld hoe effectief
journalistieke gedragscodes nu eigenlijk zijn en of ze een positieve invloed
hebben op de dagelijkse nieuwsvoorziening. Onderzoek levert weinig bewijs
op voor de veronderstelling dat algemene professionele codes (Code van
Bordeaux, de Leidraad van de Raad voor de Journalistiek, de Genootschaps-
code) een grote impact hebben op de dagelijkse werkwijze van journalisten.
Algemene codes moeten vooral gezien worden als uitdrukking van het debat
binnen de professie.
naar: Jan van Groesen
uit: www.denieuwereporter.nl/onderzoek
In zowel de hoofdtekst als tekstfragment 2 komt aan de orde hoe de
houding van de journalist kan worden veranderd.
164p
Formuleer in dit opzicht één overeenkomst en één verschil in zienswijze
tussen beide teksten.
Gebruik voor je antwoord niet meer dan 45 woorden.
