natuur- en scheikunde 1 vmbo gl/tl 2021 · tijdvak 3

In de tabel staat een natuurkundige fout.

• Noteer deze fout en schrijf op wat er had moeten staan.

De pijlen bij 1 en 2 in de tekening stellen vormen van warmtetransport

voor.

• Zet in de tabel op de uitwerkbijlage achter elk cijfer de juiste vorm van

warmtetransport.

Marjolein stelt de temperatuur van de verwarming in met een thermostaat.

In de thermostaat zit een elektronica-onderdeel dat gevoelig is voor

temperatuur.

• Welk elektronica-onderdeel is dit en omschrijf de werking.

De verwarming wordt met een stekker aangesloten op de huisinstallatie.

Welke stekker hoort aan het snoer te zitten?

Omdat de woonkamer van Marjolein veel ramen heeft, overweegt ze meer

van deze verwarmingen te kopen.

De wandcontactdozen van de kamer zitten op een groep die beveiligd is

met een zekering van 16 A.

• Bereken hoeveel van deze verwarmingen Marjolein maximaal op deze

groep kan aansluiten. Bereken eerst het maximaal opgenomen

vermogen. Gebruik de gegevens van de verwarming in de tabel op de

linker pagina.

In situatie I is de hijsarm minder ver uitgeschoven dan in situatie II.

Vergelijk de situatie voor en na het uitschuiven.

• Omcirkel op de uitwerkbijlage in elke zin de juiste mogelijkheid.

Op de uitwerkbijlage staat een afbeelding van de hijsarm van de

hijskraan. De krachten van de kabel op de hijsarm in punt P zijn gegeven.

• Construeer de resulterende kracht en noteer de grootte onder de

afbeelding.

Je ziet een afbeelding van de hijskraan met de waterwoning. Het moment

bij de hijskraan in deze stand is 42 800 kNm.

De kracht op de hijsarm is 4000 kN.

• Bereken de arm van de kracht waarmee de waterwoning gehesen

wordt.

Noteer een reden dat het ijzeren anker van een laagje zink is voorzien.

Het brandstofreservoir van de lamp wordt met petroleum gevuld.

Het reservoir heeft een inhoud van 0,40 liter.

• Bereken hoeveel gram petroleum er in het reservoir past.

Bij het verbranden van petroleum is er sprake van een energieomzetting.

• Noteer in het schema op de uitwerkbijlage de juiste energiesoorten

voor en na de energieomzetting.

Met één vulling kan de lamp 7 uur branden. Hierbij wordt totaal 10 MJ

energie omgezet. Het lichtvermogen is 20 W.

• Bereken het rendement van deze olielamp.

Op de uitwerkbijlage staat een afbeelding van de drijvende olielamp

gevuld met petroleum.

De olielamp met petroleum heeft een massa van 1500 g.

• Teken vanuit het punt Z de kracht die het water op de olielamp

uitoefent. Noteer de krachtenschaal die je gebruikt.

Bij het opruimen wordt een plastic fles met een rest petroleum

weggegooid.

Bij welk afval hoort de fles met inhoud?

Bereken de nettokracht die nodig is om de versnelling van 0,98 m/s² te

bereiken.

Na 17,1 s bereikt de lift de maximale snelheid.

• Bereken op welke hoogte de lift deze snelheid bereikt.

Tijdens het versnellen van een lift merk je dat je gewicht toeneemt.

• Noteer het verschijnsel dat dit veroorzaakt.

De lift bereikt een hoogte van 382 m.

• Toon met een berekening aan dat de toename van de zwaarte-energie

6,1 MJ is.

De lift doet er 37 s over om tot een hoogte van 382 m te komen.

Wat is het gemiddeld geleverde vermogen?

In de uitwerkbijlage staan drie zinnen.

• Maak de eerste zin compleet en omcirkel in de derde zin de juiste

mogelijkheid.

Wat is juist over rijpen?

Teken in het diagram op de uitwerkbijlage de grafiek van het

geluidsniveau tegen de afstand.

Bepaal en noteer op de uitwerkbijlage de kleinste afstand waarop je

zonder kans op gehoorbeschadiging bij een werkend kanon kan staan.

Noteer het gegeven dat je gebruikt uit de tabel ‘Gehoorgevoeligheid’ in

BINAS.

Welk verband tussen geluidsniveau en afstand volgt uit de tabel?

Om de geluidsoverlast voor omwonenden te verminderen, is het kanon

voorzien van een geluiddemper. Daardoor neemt het geluidsniveau voor

de omwonenden af van 104 tot 95 dB.

Voor het geluidsniveau geldt de volgende formule:

Bij elke halvering van het geluid neemt het geluidsniveau met 3dB af.

Hoeveel procent van het oorspronkelijke geluid blijft na het plaatsen van

de geluiddemper over?

Waar wordt de geluidshinder door het plaatsen van de geluiddemper

aangepakt?

Als omwonenden dichtbij wonen, kunnen zij geluidshinder ervaren.

• Noteer een maatregel die omwonenden kunnen nemen om in de

woning de geluidshinder te verminderen.

Bereken de remtijd van de superbus.

Bij een noodstop is de kracht op de superbus 114 kN.

• Bereken de arbeid die nodig is om van topsnelheid tot stilstand te

komen.

De gemiddelde snelheid van de superbus over de speciale baan is

240 km/h.

• Toon met een berekening aan dat de superbus 45 minuten over de

afstand van 180 km doet.

Bereken de energiekosten van de superbus voor één rit. Bereken eerst

hoeveel elektrische energie er tijdens een rit wordt omgezet.

1 kWh kost € 0,24.

Je ziet de gegevens van de superbus en die van een streekbus.

De superbus en de streekbus leggen dezelfde afstand af. De superbus

doet dit met een snelheid van 240 km/h en de streekbus met 100 km/h.

Het geleverde vermogen van beide motoren is gelijk.

• Leg uit waardoor de superbus minder energie gebruikt.

De stroomsterkte door de amperemeter is 0,30 A.

• Bereken de spanning die de spanningsbron levert.

Parallel aan de eerste weerstand wordt een weerstand van 12 Ω

geplaatst.

Wat kun je zeggen over de stroomsterkte door de weerstand van 12 Ω ?

Bereken de totale weerstand van deze schakeling.

De stoom wordt met een kracht van 900 N door het koffiecupje geperst en

de koffie loopt in een beker. Het oppervlak van een cupje is 5,8 cm² .

• Bereken de druk op het cupje.

Als het persen begint, hoor je een geluid met een trillingstijd van 12,5 ms.

Hoe groot is de frequentie van dit geluid?

Het geluid dat ontstaat, is te vergelijken met het geluid dat je hoort bij het

blazen over een lege fles.

Tijdens het persen neemt de druk van de hete stoom af en het geluid

verandert.

Over deze verandering staat in de uitwerkbijlage een tabel.

• Zet in elke rij één kruisje in de juiste kolom.

De variabele weerstand is zo ingesteld dat het lampje gaat branden als de

schakelaar wordt gesloten.

Nicole meet de stroom door en de spanning over de variabele weerstand.

In de uitwerkbijlage staat een deel van de schakeling.

• Maak het schema compleet met stroom- en spanningsmeter.

De oplaadbare batterij in de schakeling raakt snel leeg omdat Nicole wel

eens vergeet de schakelaar om te zetten.

De batterij heeft een capaciteit van 2100 mAh. Als de lamp brandt, loopt

er een stroom van 0,8 A door de schakeling.

Na ongeveer hoeveel uur branden is de batterij leeg?

Nicole ontwerpt een andere schakeling zodat het licht na enige tijd vanzelf

uitgaat. Je ziet het schema van die schakeling.

Over de werking van deze schakeling staat in de uitwerkbijlage een aantal

zinnen.

• Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.

Als de drukschakelaar losgelaten wordt, brandt het lampje nog ongeveer

10 seconden.

Het is mogelijk om een zwaardere condensator in de schakeling te

plaatsen.

In een zwaardere condensator kun je meer energie opslaan.

Wat zal er met het lampje gebeuren als in deze schakeling een zwaardere

condensator gebruikt wordt?